Η υγεία του ήπατος είναι εξαιρετικά σημαντική, γιατί όλα όσα συμβαίνουν στο ήπαρ επηρεάζουν άμεσα πολλούς διαφορετικούς μηχανισμούς του οργανισμού. Ένα υγιές ήπαρ έχει την ικανότητα να αποθηκεύει βιταμίνες, να παράγει χοληστερόλη, να φιλτράρει βακτήρια από το αίμα, να συνθέτει ινωδογόνο και προθρομβίνη, να διασπά τα τοξικά βιοχημικά, να συνθέτει πρωτεΐνες και χολή και να φτιάχνει το γλυκογόνο από τη γλυκόζη. Το ήπαρ έχει ειδικά ένζυμα που χρησιμοποιεί για την αναγέννηση των ιστών. Το ήπαρ έχει την πιο σκληρή δουλειά, αφού καλείται να διασπάσει κάθε χημικό συστατικό που συναντά το σώμα, συμπεριλαμβανομένων των φαρμάκων. Καθημερινά, φιλτράρει το αίμα, φιλτράρει τα βακτηρίδια, παράγει τη χολή και δημιουργεί διάφορες άλλες ουσίες, όπως οι λιποπρωτεΐνες. Συνώνυμα της σιλυμαρίνης: Σιλιμίνη, σιλυβινίνη, σιλιβινίνη, εκχύλισμα του φυτού γαϊδουράγκαθου). Η σιλυμαρίνη είναι ένα συμπλήρωμα διατροφής για την προστασία του ήπατος. Η σιλυμαρίνη είναι το ενεργό συστατικό του εκχυλίσματος από το φυτό γαϊδουράγκαθο (Silybum marianum). Αποθηκεύεται σε δροσερό, ξηρό μέρος.
Γιατί χορηγούμε σιλυμαρίνη στη ηπατική ανεπάρκεια;
- Έχει αντιοξειδωτική δράση
- Ρυθμίζει τη διαπερατότητα της κυτταρικής μεμβράνης
- Υποστηρίζει την αναγέννηση του ήπατος (παραγωγή νέων ηπατικών κυττάρων)
- Βελτιώνει τη ροή της χολής
- Αυξάνει τα επίπεδα της ηπατικής γλουταθειόνης
- Έχει ισχυρή αντιφλεγμονώδη δράση
- Έχει κυτταροπροστατευτική δράση, ειδικά ηπατοπροστατευτική και νευροπροστατευτική
Ενδείξεις
- Διαχείριση κάθε ηπατικής και ηπατοχολικής ασθένειας
- Θεραπεία ορισμένων ηπατοτοξικών φαρμάκων και τροφών π.χ. δηλητηρίαση από μανιτάρια
- Υποστήριξη της υγείας του εγκεφάλου, συμπεριλαμβανομένης της διαχείρισης του συνδρόμου της γνωσιακής δυσλειτουργίας του σκύλου (CDS)
Διατίθεται σε διάφορα σκευάσματα:
Μασώμενο δισκίο, δισκίο θρυμματισμού, κάψουλα, σκόνη κλπ.
Δοσολογία
Συνιστάται βασική δόση 6 mg / kg συμπλόκου σιλυβίνης-φωσφατιδυλοχολίνης (SPC).
Προφυλάξεις- Αντενδείξεις
Δεν αναφέρονται.
Αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα
Δεν έχουν αναφερθεί ανεπιθύμητες αντιδράσεις.
Άλλες αναφερόμενες αντιδράσεις
Η σιλυμαρίνη είναι καλά ανεκτή, παρόλο που η ήπια γαστρεντερική αναστάτωση είναι πιθανή, όπως συμβαίνει με την έναρξη οποιασδήποτε νέας φαρμακευτικής αγωγής ή δίαιτας.
keyboard_arrow_left
keyboard_arrow_right
Η διατροφή, η οποία έχει ως στόχο την υποστήριξη της καρδιακής λειτουργίας σε σκύλους με χρόνια καρδιακή ανεπάρκεια ,πρέπει να έχει τα κάτωθι χαρακτηριστικά:
- Μερικώς περιορισμένο νάτριο. Ο σοβαρός περιορισμός του νατρίου σε σκύλους με καρδιακή ανεπάρκεια πιθανόν να μην είναι ευεργετικός λόγω της ενεργοποίησης του μηχανισμού ρενίνης-αγγειοτενσίνης-αλδοστερόνης. Η υπονατριαιμία σε σκύλους με χρόνια καρδιακή ανεπάρκεια πολλές φορές σχετίζεται με επιδεινούμενη πρόγνωση της ασθένειας.
- Αυξημένη αναλογία καλίου/νατρίου
- Αυξημένο μαγνήσιο
- Αυξημένες υδατοδιαλυτές βιταμίνες
- Αυξημένη ταυρίνη και L-καρνιτίνη
- Αυξημένα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα
Πως δρα η εξειδικευμένη τροφή (κλινική δίαιτα)
- Η μέτρια μείωση του νατρίου και χλωρίου → ελαχιστοποιεί τη διατήρηση του νατρίου και του νερού στον οργανισμό
- Η αυξημένη χορήγηση ενέργειας → μειώνει τον κίνδυνο ή τη σοβαρότητα της καχεξίας
- Η επαρκής χορήγηση πρωτεΐνης → μειώνει τον κίνδυνο ή τη σοβαρότητα της σαρκοπενίας
- Η αυξημένη περιεκτικότητα σε υδατοδιαλυτές βιταμίνες → διορθώνει τις απώλειες αυτών των βιταμίνων λόγω διουρητικής φαρμακευτικής αγωγής ή διαταραχής της νεφρικής λειτουργίας
- Η αυξημένη ταυρίνη → αποτρέπει ορισμένους τύπους καρδιομυοπάθειας, ενισχύει τη μυοκυτταρική λειτουργία και την καρδιακή συσταλτικότητα
- Η αυξημένη L-καρνιτίνη → υποστηρίζει την καρδιακή λειτουργία
- Η επαρκής περικτικότητα σε μαγνήσιο→ αντισταθμίζει τις απώλειες λόγω διουρητικής φαρμακευτικής αγωγής
- Η επαρκής περικτικότητα σε κάλιο → αποτρέπει την υποκαλιαιμία λόγω διούρησης
- Η αυξημένη χορήγηση ωμέγα-3 λιπαρών οξέων (ιχθυέλαια) → μειώνει τον κίνδυνο ή τη σοβαρότητα της σαρκοπενίας. (Οι μεγάλες ποσότητες αντενδείκνυνται μετά από έμφραγμα του μυοκαρδίου)
Χορηγείστε μία ποσότητα τροφής τέτοια ώστε να επιτύχετε ή να διατηρήσετε μια καλή κατάσταση του σώματος. Ο αυστηρός περιορισμός του νατρίου, εάν παρουσιάζονται αυξανόμενα κλινικά σημεία αποτυχίας της θεραπείας, μπορεί να συμβάλει στην επιδείνωση της νόσου.
Χρόνος χορήγησης
Η χορήγηση μικρότερων και συχνότερων γευμάτων σε ασθενείς σκύλους μπορεί τελικά να αυξήσει την συνολική πρόσληψη τροφής και να είναι ευεργετική σε μερικούς σκύλους οι οποίοι είναι λιποβαρείς.
Διάρκεια διατροφής
Η διάρκεια χορήγησης της διαιτητικής διατροφής στη χρόνια καρδιακή ανεπάρκεια είναι μακροχρόνια.
Προφυλάξεις- Αντενδείξεις
Δεν χορηγούμε την ειδική αυτή δίαιτα:
- Σε κουτάβια, και θηλάζουσες θηλυκές
- Μετά από σοβαρό εμετό και διάρροια (λόγω πιθανής εξάντλησης του νατρίου).
- Σε παχύσαρκους σκύλους (παρά την καρδιακή ανεπάρκεια). Η διατροφή με λιγότερη ποσότητα κλινικής τροφής για καρδιακά νοσήματα που δεν έχει παρασκευαστεί και για απώλεια βάρους μπορεί να οδηγήσει σε διατροφικές ανεπάρκειες.
Χρήση με προσοχή
Μερικές δίαιτες χωρίς δημητριακά, ειδικά εκείνες με υψηλή περιεκτικότητα σε όσπρια ή ριζικά λαχανικά ή τροφές με εξωτικά συστατικά (π.χ. βίσωνας, καγκουρό) έχουν συσχετιστεί με μια διατροφική καρδιομυοπάθεια . Η αιτία δεν έχει διευκρινιστεί ακόμη. Μπορεί να υπάρχει σχέση με την πρόσληψη ταυρίνης ή τη βιοδιαθεσιμότητα της, αλλά δεν έχουν όλοι οι σκύλοι που έχουν εμφανίσει την ασθένεια αυτή χαμηλή ταυρίνη αίματος.
Παθοφυσιολογία
- Η χρόνια ηπατίτιδα , οι κληρονομικές πορτοσυστημικές διακλαδώσεις, η σύγχρονη λιθοσυσσωματική παράκαμψη (CPSS) και οι όγκοι περιλαμβάνουν ένα μεγάλο μέρος της πρωτογενούς ασθένειας του ήπατος του σκύλου.
- Το ήπαρ επηρεάζεται επίσης δευτερογενώς από πολλές άλλες ασθένειες, όπως η παγκρεατίτιδα, η φλεγμονώδης νόσος του εντέρου και η αναιμία - αποκαλούμενη αντιδραστική ηπατίτιδα, η οποία αποτελεί περίπου το ένα τέταρτο των ηπατικών νόσων του σκύλου.
- Ορισμένες φυλές σκύλων (π.χ. West Highland White Terriers, Skye terriers, Dalmatians, Doberman pinschers και Labradors) μπορεί να έχουν μεταβολικό ελάττωμα προκαλώντας συσσώρευση χαλκού στο ήπαρ η οποία σχετίζεται με ηπατοτοξίκωση.
- Πολλοί ασθενείς σκύλοι με ηπατίτιδα μπορεί επίσης να συσσωρεύουν χαλκό στο ήπαρ.
- Το ήπαρ έχει πάνω από 1000 λειτουργίες που συμμετέχουν στον μεταβολισμό και στη πέψη και που μπορεί να διαταραχθούν από τη νόσο.
Διαταραχές της ηπατικής λειτουργίας
Η κακή λειτουργία του ήπατος μπορεί να οδηγήσει σε υποσιτισμό και σε ανεπάρκειες βιταμινών και ανόργανων συστατικών. Οι στόχοι της διατροφικής θεραπείας των ασθενειών του ήπατος είναι να βοηθήσουν στη διατήρηση των λειτουργιών του και να μειώσουν τα συμπτώματα της ηπατικής εγκεφαλοπάθειας (μείωση οξειδωτικών βλαβών και μείωση διαταραχών των ηλεκτρολυτών). Η αμμωνία μετατρέπεται σε ουρία στο φυσιολογικό ήπαρ. Όταν η λειτουργία αυτή διαταράσσεται λόγω των ηπατοπαθειών τότε αυξάνεται η αμμωνία στο ήπαρ, συμβάλλοντας στην ηπατική εγκεφαλοπάθεια(ΗΕ).
Διατροφικές απαιτήσεις στην ηπατική ανεπάρκεια
- Τροφή με υψηλή πεπτικότητα και ενέργεια (θερμίδες)
- Πολύ εύπεπτη και χαμηλής περιεκτικότητας πρωτεΐνη (16%) για να βοηθήσει στην ηπατική αποκατάσταση.
- Περιορισμένη συγκέντρωση πρωτεΐνης μπορεί να χρειαστεί εάν υπάρχει ηπατική εγκεφαλοπάθεια.
- Οι φυτικές ή γαλακτοκομικές πρωτεΐνες προτιμούνται από το κρέας / ψάρια / πουλερικά εάν υπάρχει ηπατική εγκεφαλοπάθεια.
- Η αυξημένη αναλογία αμινοξέων διακλαδισμένης αλύσου μπορεί να είναι ευεργετική.
- Ο χαλκός στη τροφή πρέπει να μειωθεί για να μειωθεί η συσσώρευση του χαλκού στο ήπαρ.
- Ο ψευδάργυρος μπορεί να αυξηθεί για να μειώσει την απορρόφηση του χαλκού από το έντερο.
- Η βιταμίνη Κ μπορεί να αυξηθεί για να μειωθεί ο κίνδυνος ανεπάρκειας βιταμίνης Κ.
- Η L-καρνιτίνη πρέπει να είναι αυξημένη για να βοηθήσει την οξείδωση του λίπους.
- Οι διαλυτές ίνες μπορούν να αυξηθούν για να μειώσουν την απορρόφηση της αμμωνίας από το παχύ έντερο.
- Το νάτριο πρέπει να μειωθεί για να μειώσει τον ασκίτη και το οίδημα.
- Το κάλιο μπορεί να αυξηθεί.
- Η βιταμίνη Ε και άλλα αντιοξειδωτικά πρέπει να αυξηθούν για να μειώσουν τις βλάβες που προκαλούν οι ελεύθερες ρίζες στα ηπατικά κύτταρα.
- Η οργανική μορφή σεληνίου που παράγεται από Saccaromyces cerevisiae και η σιλυμαρίνη λειτουργούν ως αντιοξειδωτικά και βοηθούν στην προστασία των ηπατικών κυττάρων.
Ειδικές εκτιμήσεις
- Η δίαιτα που χορηγούμε για την ηπατική νόσο του σκύλου είναι πιθανό να είναι πολύ χαμηλής περιεκτικότητας σε πρωτεΐνες και άλλα θρεπτικά συστατικά για τις γάτες.
- Η δίαιτα χρησιμοποιείται με προσοχή σε έγκυες ή θηλάζουσες σκύλες ή κουτάβια
- Για βραχυπρόθεσμη χρήση σε κουτάβια, 100 g τυρί cottage προστιθέμενο στην ημερήσια ποσότητα της ηπατικής τροφής μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη συμπλήρωση των πρωτεϊνών (αν και η διατροφή αυτή δεν είναι ισορροπημένη για την ανάπτυξη του σκύλου και μπορεί να μην είναι επαρκής για μακροχρόνια χρήση, καθώς μπορεί να είναι ανεπαρκής σε ασβέστιο και άλλα μέταλλα ).
- Ορισμένες δίαιτες για τις ασθένειες του ήπατος μπορεί να είναι υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά, οπότε φροντίστε τους σκύλους με υπερλιπιδαιμία ή παγκρεατίτιδα.
- Μην χρησιμοποιείτε δίαιτες που έχουν σχεδιαστεί για νεφρική νόσο.
keyboard_arrow_left
keyboard_arrow_right
Χορήγηση προβιοτικών στον σκύλο και στη γάτα
Τι είναι τα προβιοτικά;
Τα προβιοτικά αντιπροσωπεύουν ωφέλιμους ζωντανούς μικροοργανισμούς, οι οποίοι μπορεί να είναι βακτήρια ή/και ζυμομύκητες, οι οποίοι αποτελούν μέρος της φυσιολογικής χλωρίδας στα διάφορα μέρη του σώματος. Συγκεκριμένα, οι μικροοργανισμοί αυτοί κυρίως εποικίζουν το δέρμα, τους βλεννογόνους, τη γαστρεντερική οδό (συμπεριλαμβανομένης και της στοματικής κοιλότητας), την αναπνευστική οδό, την ουρογεννητική οδό, καθώς και τους μαστικούς αδένες.
Τα προβιοτικά αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης εικόνας σχετικά με τα βακτήρια και το μικροβίωμα ενός οργανισμού. Μπορούμε να σκεφτούμε το μικροβίωμα, ως ένα δάσος με μεγάλη ποικιλομορφία, όπου κάθε είδος δέντρου παραλληλίζεται με κάποιο είδος μικροοργανισμού. Έτσι, όπως όλα τα δέντρα επιτελούν έναν απώτερο σκοπό, την τροφοδότηση του δάσους με καθαρό οξυγόνο, αντίστοιχα και οι μικροβιακοί πληθυσμοί επιτελούν μια πληθώρα βιολογικών λειτουργιών, προάγοντας την ευρύτερη υγεία του οργανισμού. Συνήθως, οι μικροβιακοί αυτοί πληθυσμοί αποτελούνται από:
- Βακτήρια
- Μύκητες
- Πρωτόζωα
Το μικροβίωμα κάθε οργανισμού είναι μοναδικό και διαφέρει ακόμη και ανάμεσα σε άτομα του ίδιου είδους. Ακόμη και από σκύλο σε σκύλο, αλλά και από γάτα σε γάτα υπάρχει μεγάλη ποικιλομορφία.
Πως λειτουργούν τα προβιοτικά;
Υπάρχουν πάντα στο σώμα τόσο πληθυσμοί ωφέλιμων βακτηρίων, όσο και πληθυσμοί με δυνητικά παθογόνο δράση, οι οποίοι βρίσκονται σε ισορροπία όταν ο οργανισμός είναι υγιής. Σε συνθήκες λοίμωξης η ισορροπία αυτή διαταράσσεται επάγοντας την υπερανάπτυξη των δυνητικά παθογόνων στελεχών, τα οποία πλέον αποκτούν επιβλαβή (παθογόνο) δράση εφόσον αυξάνονται αριθμητικά εις βάρος των ωφέλιμων βακτηριακών στελεχών. Επομένως, είναι σημαντική η ενίσχυση του πληθυσμού των ευεργετικών βακτηριακών στελεχών, προκειμένου να αποκατασταθεί η ισορροπία της μικροβιακής χλωρίδας, μιας και τα «καλά» βακτήρια βοηθούν στον μετριασμό της υπερανάπτυξης των επιβλαβών στελεχών.
Παράλληλα, τα ωφέλιμα βακτήρια κρατούν τους τετράποδους φίλους μας υγιείς υποστηρίζοντας τη λειτουργία του ανοσοποιητικού τους συστήματος, ενώ παράλληλα συμβάλλουν στον έλεγχο φλεγμονωδών καταστάσεων.
Τα προβιοτικά, λοιπόν, ως ωφέλιμοι μικροοργανισμοί, αποτελούν ένα σημαντικό τρόπο με τον οποίο μπορεί να αποκατασταθεί η ισορροπία της μικροβιακής χλωρίδας και κατ΄επέκταση η αποκατάσταση της ευρύτερης υγείας του οργανισμού, καθότι συνεπικουρούν στην άμυνά του.
Ωφέλιμες δράσεις: από το έντερο σε όλο το σώμα!
Η διατήρηση μιας ισορροπημένης εντερικής χλωρίδας, πέραν της εντοπισμένης ευεργετικής δράσης, επάγει και συστημικές επιδράσεις, καθώς η χλωρίδα του εντέρου συνεισφέρει στην εύρυθμη λειτουργία του οργανισμού μέσω της πέψης των θρεπτικών συστατικών της τροφής, της παραγωγής βιταμινών (π.χ. βιταμίνη Κ), αλλά και μέσω της παραγωγής ενώσεων με ανοσορυθμιστική δράση, οι οποίες ενισχύουν την ανοσιακή απόκριση τόσο στον σκύλο, όσο και στη γάτα. Σύμφωνα με μελέτες, τα προβιοτικά έχει φανεί ότι έχουν ευεργετική δράση στις ακόλουθες περιπτώσεις:
- Γαστρεντερικές διαταραχές (ιδιαίτερα μετά από αντιβιοτική θεραπεία)
- Αλλεργικές δερματοπάθειες
- Δυσκοιλιότητα στη γάτα
- Νεφρική λειτουργία
- Ηπατική λειτουργία
Ποια κριτήρια πρέπει να πληροί ένας μικροοργανισμός για να ενταχθεί στην κατηγορία των προβιοτικών;
Για να θεωρηθεί ένα μικροβιακό στέλεχος ως προβιοτικό, θα πρέπει να έχει ορισμένα χαρακτηριστικά. Αυτά περιλαμβάνουν:
- Να απαντάται στη φυσιολογική χλωρίδα του εκάστοτε ζωικού είδους για το οποίο προορίζεται
- Να μπορεί να επιβιώσει της πεπτικής διαδικασίας φτάνοντας στο σημείο στόχο ακέραιο
- Να είναι αποδεδειγμένη η ωφέλιμη δράση του
- Να μπορεί να καταναλωθεί με ασφάλεια και να χορηγηθεί στους τετράποδους φίλους μας
Μπορεί η χορήγηση προβιοτικών να βοηθήσει σε κάποιες παθήσεις;
Υπάρχουν ορισμένες παθολογικές καταστάσεις στις οποίες τα προβιοτικά μπορεί να βοηθήσουν. Ωστόσο, η δράση τους μπορεί να διαφέρει τόσο ανάμεσα στις γάτες, όσο και στους σκύλους, από άτομο σε άτομο, γεγονός που σημαίνει ότι κάποιο προβιοτικό που λειτουργεί σε κάποιο ζώο, μπορεί να μην λειτουργεί σε κάποιο άλλο. Οι επιδράσεις αυτές μπορεί επίσης να ποικίλουν ανάλογα με το συγκεκριμένο προβιοτικό στέλεχος που χορηγείται σε κάθε ζώο.
Μερικές από τις παθολογικές καταστάσεις που θα μπορούσε να συμβάλλει θετικά η χορήγηση προβιοτικών περιλαμβάνουν:
- Διάρροια (προκαλούμενη είτε ύστερα από τη χορήγηση αντιβιοτικών, είτε από λοιμώδη αίτια)
- Δυσκοιλιότητα
- Φλεγμονώδη νοσήματα του εντέρου
- Ατοπική δερματίτιδα
- Λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος
Τα προβιοτικά δεν αποτελούν φαρμακευτικά σκευάσματα, αλλά συμπληρώματα διατροφής, ωστόσο σε κάθε περίπτωση καλό είναι να συμβουλευόμαστε τον κτηνίατρό μας πριν από τη χορήγησή τους στον τετράποδο φίλο μας.
Τα προβιοτικά μπορούν επίσης να συνδυαστούν και με τη χορήγηση πρεβιοτικών, δηλαδή φυτικών ινών οι οποίες αποτελούν την «τροφή» των ευεργετικών βακτηρίων του εντέρου και παράλληλα αποτελούν έναν ακόμη μηχανισμό που συμβάλλει στη διατήρηση της ισορροπίας της χλωρίδας του. Στα πρεβιοτικά κατατάσσονται η ινουλίνη, οι φρουκτοολιγοσακχαρίτες, οι μαννάν-ολιγοσακχαρίτες κ.α. Άλλωστε, μια ισορροπημένη διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες, προάγει εξίσου την ισορροπία της εντερικής χλωρίδας.
Τα συμπληρώματα διατροφής που περιέχουν προβιοτικά, αλλά και πρεβιοτικά, ονομάζονται συμβιωτικά.
Πόσο ασφαλής είναι η χορήγηση προβιοτικών;
Καθότι τα μικροβιακά στελέχη που χρησιμοποιούνται ως προβιοτικά απαντώται εκ φύσεως στη χλωρίδα των τετράποδων φίλων μας, γι’ αυτό το λόγο τα συμπληρώματα διατροφής που τα περιέχουν θεωρούνται γενικά ασφαλή.
Ωστόσο, καλό είναι να υπάρχει πάντα καθοδήγηση από τον επιβλέποντα κτηνίατρο του μικρού μας φίλου, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις θεωρείται επισφαλής η χορήγησή τους. Αυτές περιλαμβάνουν:
- Ζώα με πολύ εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα
- Ζώο με κάποια σοβαρή νόσο, τα οποία βρίσκονται σε κρίσιμη κατάσταση
- Μετεγχειρητικά (σε πολύ πρόσφατο χειρουργείο)
Δίνουμε προβιοτικά όταν πρόκειται το κατοικίδιό μας να ακολουθήσει αντιβιοτική θεραπεία;
Καθώς, τα αντιβιοτικά στο πλαίσιο καταπολέμησης βακτηριακών λοιμώξεων, μαζί με τα παθογόνα βακτήρια, καταστρέφουν και τα ωφέλιμα βακτηριακά στελέχη, με αποτέλεσμα τα ζώα υπό αγωγή να εμφανίζουν περιστατικά διάρροιας, σε αυτές τις περιπτώσεις η χορήγηση προβιοτικών έχει αποδειχθεί ωφέλιμη.
Υπάρχουν ιδιαίτερες οδηγίες αποθήκευσης για τα προβιοτικά;
Καθότι, ορισμένα προβιοτικά στελέχη είναι πιο «ευαίσθητα» ως μικροοργανισμοί, σε σχέση με άλλα, είναι σημαντικό να διαβάζουμε πάντα τις οδηγίες φύλαξης και συντήρησης του εκάστοτε προϊόντος. Σε ορισμένα σκευάσματα ενδεχομένως να υπάρχει σύσταση για φύλαξη στη συντήρηση.
keyboard_arrow_left
keyboard_arrow_right
